रक्तचापको नियन्त्रण गर्नका लागि विभिन्न औषधिहरू प्रयोग गरिन्छ, तर सबै औषधिहरू सबैका लागि उपयुक्त हुँदैनन्। केही औषधिहरूले मिर्गौलाको कार्यमा असर पुर्याउन सक्छन् र मुटुको तालमा समस्या उत्पन्न गर्न सक्छन्।
त्यसैले, डाक्टरसँग परामर्श नगरी पुराना वा निर्धारित औषधिहरू लिने काम खतरनाक हुन सक्छ। यहाँ हामी केहि रक्तचाप औषधिहरूको बारेमा जानकारी दिन चाहन्छौं, जसबाट तपाईंलाई सावधान रहन आवश्यक छ।
मिथाइलडोपा
यो औषधि पहिले उच्च रक्तचापको उपचारमा धेरै प्रयोग हुँदै थियो, तर अहिले यो गर्भावस्था र प्रेरित उच्च रक्तचाप जस्ता विशेष अवस्थाहरूमा मात्र सिफारिस गरिन्छ।
लामो समयसम्म यस औषधिको प्रयोगले थकान, डिप्रेसन र कलेजोको कार्यमा असर पुर्याउन सक्छ। धेरै मानिसहरूले यसलाई वर्षौंसम्म लिँदै आएको भए पनि यसको दुष्प्रभाव विस्तारै(विस्तारै गम्भीर हुन सक्छ।
रिसर्पाइन
पुरानो रक्तचापको उपचारका लागि प्रयोग हुने रिसर्पाइन औषधि मस्तिष्कमा असर गर्न सक्छ। यसले मानसिक स्वास्थ्यमा गडबडी ल्याउन सक्छ र डिप्रेसन, निद्राविहीनता र थकान जस्ता समस्याहरू उत्पन्न गर्न सक्छ। विशेषगरी तनाव वा चिन्ता भएका व्यक्तिहरूमा यसका साइड इफेक्टहरू बढी देखिन्छ।
क्लोनिडाइन
आपतकालीन अवस्थामा प्रयोग गरिने यो औषधि दीर्घकालीन प्रयोगको लागि उपयुक्त छैन। यसलाई अचानक बन्द गर्दा रक्तचापमा तीव्र वृद्धि हुन सक्छ, जसले स्ट्रोकको जोखिम बढाउँछ। शरीर यस औषधिमा चाँडै निर्भर हुन सक्छ, त्यसैले यसलाई बिस्तारै र चिकित्सकको निगरानीमा बन्द गर्नुपर्छ।
हाइड्रालाजिन
जब अन्य औषधिहरू अप्रभावी हुन्छन्, तब हाइड्रालाजिन प्रयोग गरिन्छ। यसले अनियमित मुटुको धड्कन, जोर्नी दुखाइ र सुन्निने समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ। केही बिरामीहरूमा यसले लुपस जस्तो प्रतिक्रिया पनि निम्त्याउन सक्छ, त्यसैले यसलाई चिकित्सकीय निगरानीमा मात्र लिने कुरा महत्त्वपूर्ण छ।
एटेनोलोल र प्रोप्रानोलोल
यी औषधिहरू अब उच्च रक्तचापको उपचारका लागि पहिलो प्राथमिकता होइन। यिनीहरूले मुटुको दरलाई निकै ढिलो बनाउन सक्छन् र शरीरको इलेक्ट्रोलाइट सन्तुलनमा गडबडी ल्याउन सक्छ। यद्यपि, हृदयघात वा ताल विकार भएका बिरामीहरूका लागि यिनीहरू उपयोगी छन्, तर सामान्य व्यक्तिहरूमा यसका साइड इफेक्टहरूले थकान, चिसो हात र खुट्टा, र व्यायाम सहनशीलता घटाउन सक्छ।
निष्कर्ष
रक्तचाप नियन्त्रण गर्दा केवल रक्तचाप कम गर्नु मात्र होइन, हाम्रो शरीरको सुरक्षा पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ। एउटै औषधि एक व्यक्तिको लागि फाइदाजनक हुन सक्छ भने अर्कोको लागि खतरनाक। त्यसैले, कुनै पनि औषधि सुरु गर्नु अघि, विशेषगरी पुराना औषधिहरू वा आफन्तहरूको सिफारिस अनुसारका औषधिहरू, तपाईंको डाक्टरसँग परामर्श गर्नु महत्त्वपूर्ण छ।
यसरी, रक्तचापको उपचारमा सावधानी अपनाउनुहोस् र स्वस्थ जीवनयापनका लागि सही औषधिको चयन गर्न डाक्टरसँग सल्लाह गर्नुहोस्।
