नेपाली कथानक चलचित्र गौँंथली देशभरका हलहरुमा प्रदर्शन भैरहेको छ । मलाई पनि यस पटक हलमा गएर चलचित्र हेर्ने मौका मिल्यो । दाङको VFX सिनेमा घरमा पुग्दा केही दर्शकहरु पहिलो शो हेरेर घर फर्कदै गरेको देखिथ्यो भने केही चलचित्र हेर्नलाई व्यग्र प्रतीक्षामा देखिन्थे । प्राय सबै उमेर समुहका दर्शकहरुको बाक्लो उपस्थित देखिन्थ्यो । म पनि त्यही प्रतीक्षामा थिए। एकछिन पछि हलको ढोका खुल्छ केहिले हातमा खाने कुरा लिएर हलभित्र प्रवेश गर्छन । म पनि एकजना साथीसंगै भिडकै बीचबाट हल भित्र प्रवेश गर्छु । हल खचाखच भरिएको हुन्छ म र मेरो साथी टिकटमा उल्लेख भए अनुसारको सिट नम्बर खोजेर बस्यौं ,चलचित्र सुरुहुन्छ ।
सुरुको दृश्यले नै मेरो मन छुन्छ र मेरा आँखा रसाउन थाल्छन । छेउका दर्शकहरुमा पनि त्यो पिडाको अनुभुति भएको प्रष्ट देख्न सकिन्थ्यो जहाँ पढ्ने उट्कट चाहाना बोकेर भविस्यको सपना आँखामा सजाएकी एक बालिकालाई बिहे गराइन्छ र वर्गीय विभेद र सामाजिक अन्धविश्वासका कारण ती नाबालिकाले पाएको शारीरिक र मानसिक यातनाने दर्शकलाई निकै भावबिहोल बनाउँछ। चलचित्रको एउटा सशक्त पक्ष यो हो भने अर्को पक्ष विद्यार्थीको भविस्यका लागी शिक्ष पात्रले खेलोको भुमिका अत्यन्तै सान्दर्भिक र उच्च सम्मानजनक छ ।
चलचित्र ‘गौँथलीमा शिक्षक पात्रलाई केवल विद्यालयमा पढाउने व्यक्तिका रूपमा मात्र प्रस्तुत गरिएको छैन,उनलाई समाज परिवर्तनको सम्भावित वाहकका रूपमा पनि चित्रण गरिएकोछ । विशेषगरी ग्रामीण तथा पिछडिएको परिवेशमा शिक्षकको भूमिका कति महत्वपूर्ण हुन्छ भन्ने कुरा यस पात्रमार्फत उजागर गरिएको छ।
चलचित्रमा शिक्षक पात्र समाजको सचेत र जिम्मेवार व्यक्तिका रूपमा देखिन्छन्। उनी विद्यार्थीलाई पाठ्यपुस्तकको ज्ञान मात्र दिने नभई अनुशासन, नैतिकता, मानवता र सामाजिक चेतना प्रदान गर्ने भूमिकामा देखिन्छन्। यसले शिक्षक विद्यालयको सीमाभित्र मात्र सीमित नभई समाजको मार्गदर्शक पनि हुनुपर्छ भन्ने सन्देश दिन्छ ।
शिक्षक पात्रमार्फत ग्रामीण विद्यालय र त्यहाँको शैक्षिक अवस्थाको यथार्थ चित्रण गर्न खोजिएको छ। स्रोत–साधनको अभाव, विद्यार्थीका पारिवारिक तथा आर्थिक समस्या र शिक्षाप्रतिको असमान पहुँचजस्ता समस्याहरू शिक्षकका लागि चुनौतीका रूपमा देखिन्छन्। यस्तो अवस्थामा शिक्षकले सीमित साधनमा पनि आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्नुपर्ने बाध्यता देखिन्छ।
शिक्षक पात्रको प्रमुख विशेषता समर्पण र जिम्मेवारीबोध हो। विभिन्न कठिनाइका बाबजुद विद्यार्थीको भविष्यप्रति चिन्तित रहनु र उनीहरूलाई अघि बढाउन प्रयास गर्नु शिक्षक पात्रको सकारात्मक पक्ष हो। यसले वास्तविक जीवनमा धेरै शिक्षकले भोग्ने संघर्षलाई पनि प्रतिनिधित्व गर्छ।
चलचित्रमा शिक्षक र विद्यार्थीबीचको सम्बन्धलाई केवल औपचारिक नभई भावनात्मक र मानवीय रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ । असल शिक्षकले विद्यार्थीको समस्या बुझ्नुपर्छ, उनीहरूको क्षमता पहिचान गर्नुपर्छ र आवश्यक परे अभिभावक तथा समाजसँग पनि सहकार्य गर्नुपर्छ भन्ने सन्देश यस पात्रबाट प्राप्त हुन्छ ।
शिक्षक पात्र आदर्शवादी रूपमा प्रस्तुत हुनु यसको सबल पक्ष हो। तर वास्तविक शिक्षण प्रणालीमा शिक्षक मात्रको प्रयासले सबै समस्या समाधान गर्न सकिँदैन। विद्यालय प्रशासन, अभिभावक, राज्यको शिक्षा नीति र सामाजिक वातावरण पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छन्। त्यसैले शिक्षकलाई मात्र परिवर्तनको सम्पूर्ण जिम्मेवारी दिने दृष्टिकोणलाई भने चलचित्रका आलोचनात्मक पक्ष्यको रूपमा हेर्न सकिन्छ ।
निष्कर्ष
समग्रमा, ‘गौँथली’मा शिक्षक पात्र समाजको चेतना, शिक्षा र परिवर्तनको प्रतीकका रूपमा प्रस्तुत भएको देखिन्छ । यो पात्रले शिक्षक केवल ज्ञान बाँड्ने व्यक्ति नभई विद्यार्थीको भविष्य निर्माण गर्ने, सामाजिक समस्या बुझ्ने र सकारात्मक परिवर्तनका लागि भूमिका खेल्ने व्यक्ति हो भन्ने सन्देश दिन्छ । चलचित्रमा शिक्षक पात्रको प्रस्तुति शिक्षाको सामाजिक महत्व र शिक्षकको जिम्मेवारीलाई उजागर गर्ने दृष्टिले महत्वपूर्ण छ ।
