बिजौरी / दाङको बिजौरी स्थित प्रादेशिक आयुर्वेद चिकित्सालयले स्वर्ण प्राशन विधिबाट उपचार सेवा दिने अन्तिम तयारी गरेको छ ।
असोज ४ गतेदेखि सम्भवतः यो सेवा सुरु हुने बताइएको छ । बच्चाहरुको लागि सेवा थप्दै अब आयुर्वेद पद्धतिबाट बच्चाहरुलाई सेवा दिन थालेको छ । बालरोग विशेषज्ञ डा. हरिशंकर चौधरीले बच्चाहरुलाई पनि आयुर्वेद पद्धतिबाट सेवा दिने जानकारी दिएका छन् । प्रत्येक महिनाकोे पुष्य नक्षत्रको शुभ साइतमा स्वर्ण प्राशन दिने/लिने गरिन्छ ।
हिन्दु परम्पराअनुसार जब बच्चा जन्मन्छ, हिन्दु रीतिरिवाजअनुसार, बच्चाको जिब्रोमा मह लगाउने वा बच्चाको जिब्रोमा सुन वा चाँदीले ‘ओम’ लेख्ने गरिन्छ । तर आजको समयमा धेरै कम मानिसहरुलाई यसको बारेमा थाहा छ । जानकारी नहुँदा धेरै आमाबुबाले यसको कार्यान्वयन पनि गर्ने गरेको पाइँदैन । ज्योतिषशास्त्रअनुसार प्रत्येक महिना पुष्य नक्षत्र आउँछ र उही दिन बच्चालाई आयुर्वेदिक जडीबुटीबाट बनेको रसायन दिइन्छ । यो क्रम लगातार १२ देखि १४ महिनासम्म जारी रहन्छ ।
डा. चौधरी अगाडि भन्छन्, जन्मेदेखि १६ वर्षसम्मका सबै स्वस्थ र अस्वस्थ बच्चाहरुलाई स्वर्ण प्राशन दिन सकिन्छ । यो प्रश्न धेरै मानिसहरुको दिमागमा उठ्न सक्छ कि के यसको कुनै साइडइफेक्ट हुँदैन? जानकारहरू यसको कुनै साइडइफेक्ट नरहेको सुनाउँछन् । सुन धातुहरुमध्ये सबैभन्दा राम्रो मानिन्छ । स्वर्ण धातु शरीरका लागि महत्वपूर्ण मानिन्छ । यसले बच्चाहरुको वृद्धि र प्रतिरक्षा प्रणालीका लागि योगदान गर्छ ।
यो उपचार बच्चाका लागि लाभदायक हुने चिकित्सकहरुले बताएका छन्। चिकित्सककाअनुसार स्वर्ण प्राशन बच्चाहरूका लागि आयुर्वेदको वरदान हो। उनीहरुलाई बलियो र बुद्धिमानी बनाउनको लागि गर्नुपर्ने कृत्य हो यो। जब घरमा बच्चा जन्मिन्छ, आमाबुबाको खुसीको कुनै सीमा हुँदैन। यो खुसीको अवसरमा सम्पूर्ण परिवार र यहाँसम्म कि आफन्तहरु समेत खुसी मनाउँछन्। यस्तो स्थितिमा आमाबाबुले बच्चाको राम्रो स्वास्थ्यका लागि र रोगहरुबाट बचाउनका लागि केही प्राचीन संस्कारहरु अपनाउँछन्। ताकि बच्चा स्वस्थ रहन्छ र रोगहरुसँग लड्नका लागि सक्षम हुन्छ।
प्राचीन संस्कारमध्ये एक स्वर्ण प्राशन पनि हो । यो सनातन धर्मको १६ संस्कार मध्ये एक हो। स्वर्ण प्राशन संस्कार आयुर्वेदिक चिकित्साको विरासत हो, जसले बच्चाहरुमाहुने मौसमी रोगहरुबाट बचाउँछ। यसले बच्चाहरूको समग्र स्वास्थ्यमा भूमिका खेल्छ । डा.चौधरीकाअनुसार स्वर्ण प्राशन संस्कार जडिबुटी जस्तै मह, अश्वगंधा, शंखपुष्पी, वाचा आदिलाई सुनसँग मिसाएर तयार पारिएको रसायन हो । जुन पुष्य नक्षत्रको शुभ साइतमा लिने गरिन्छ । स्वर्ण प्राशन संस्कार बच्चाहरूको शारीरिक र मानसिक गतिमा सुधार ल्याउने संस्कार हो । यो धेरै प्रभावकारी छ र प्रतिरक्षा बढाउने खालको पनि रहेको बताइन्छ।
आयुर्वेद विज्ञानअनुसार स्वर्ण प्राशनका धेरै फाइदा छन् जुन तपाईंको बच्चाको स्वास्थ्यको साथसाथै पुण्य, उज्ज्वल, ऊर्जावान र बलियो बनाउन मद्दत गर्छ । स्वर्ण प्राशन संस्कारको पालन गरेर बच्चाको बुद्धि, दिमाग, शक्ति र पाचन शक्ति बढाउन यसले योगदान गर्छ ।. स्वर्ण प्राशन संस्कारको पालन गरेर बच्चाको बुद्धि, दिमाग, शक्ति र पाचन शक्ति ठूलो शक्तिसँग बढ्छ । त्यसैगरी यसले एक राम्रो आयुर्वेदिक डाक्टरको पर्यवेक्षणमा दैनिक उपभोग गरिन्छ तब बच्चा आश्चर्यजनक हुन्छ ।
महिनौंसम्म नियमित खपतसँगै बच्चामा मेमोरी पावर बढ्ने भएकाले पनि विजौरी अस्पतालले यो उपचार सेवा प्रदान गर्ने डा. चौधरीले बताएका छन् ।
आयूर्वेद प्रति आम मानिसको अहिले आकषर्ण वढेको भन्दै आयूर्वेद पद्धतीवाट हुने उपचार सबै दिन थालिएको मेसु सन्तोष ठाकुरले जानकारी दिनु भयो । दिनप्रतिदिन आयूर्वेद प्रति उपचार लिने संख्या वृद्धि भैरहेकोले यो अस्पतालको ३० वेड पनि पुरै भरिएको जानकारी दिनुभयो । साथै उहाँले दैनिक १५० देखि २ सय सम्म विरामीहरु उपचार गर्न आएको समेत जानकारी दिनु भयो ।
